Wzory łowickie – wycinanki ludowe

Wycinanki ludowe to niejednokrotnie bardzo skomplikowane kompozycje, które od XIX wieku wycinały ręcznie z papieru proste polskie kobiety. Choć dzisiaj nie każdy wiejski dom jest nimi przyozdobiony, to tradycja ta nie umarła. Co więcej, są rejony, które właśnie dzięki nim zasłynęły nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie. Jednymi z najbardziej rozpoznawalnymi są wzory łowickie http://mypoland.com.pl/30-wycinanka-lowicka. Co je wyróżnia i sprawia, że są wyjątkowe?

Warto wiedzieć, że tylko w regionie łowickim wykonywane były i są wycinanki wielobarwne. Zatem wzory łowickie wyróżniają się nie tylko bogactwem form, ale również szeroką gamą kolorów. Raczej nie ma tu mowy o stonowanych barwach – wzory łowickie opierają się na kontrastach. Okazuje się, że niektóre wzory łowickie to nawet 30 nałożonych na siebie barw. Dlatego właśnie wyjątkowo wycinanki łowickie nazywane są naklejankami. Dzięki ich istnieniu można dzisiaj dokładniej i więcej mówić o całej kulturze łowickiej.

Wzory łowickie na wycinance łowickiej dzielimy na 3 podstawowe rodzaje:

  • kodry (in. tafle)

Wielobarwne wyklejanki, które wykonywane były na wydłużonych prostokątnych arkuszach białego papieru. Występujące na nich wzory łowickie to motyw roślinny lub obrazkowe. Pierwszy z nich, wzór roślinny, ma dwie, trzy lub nawet osiem osi symetrii. Wyróżnia się natomiast bardzo rozbudowanym motywem centralnym. Tego rodzaju wzory łowickie najczęściej pojawiały się na belkach pod sufitem. Drugi rodzaj, czyli wzory łowickie obrazkowe, to dekoracyjnie rozwiązane sceny rodzajowe. Przedstawiają zatem często sceny znane z życia wsi – wesela, prace polowe czy zabawy ludowe. Te najczęściej pojawiały się najczęściej wokół okien czy nad ławami.

  • tasiemki

Tasiemki to również wielobarwne wyklejanki, które zostały wykonane na dwóch identycznych wstęgach z papieru, które zostały rąbkiem sklejone u góry i pozostają rozchylone u dołu, jednocześnie wykończone ząbkami, które miałyby imitować frędzle. Wzory łowickie, które najczęściej występują w miejscu połączenia dwóch wstęg, to kwiat, gwiozda czy półkrążki. Tego rodzaju wycinanki ludowe wykonuje się zawsze z połyskującego kolorowego papieru. Charakterystyczne wzory łowickie dla tego rodzaju wycinanek to te posiadające w gamie kolorystycznej zieleń i żółć, ale także czerń. Tego rodzaju wycinanki ludowe najczęściej pojawiały się pomiędzy świętymi obrazami wiszącymi w izbach, stanowiły prawdziwą dekorację.

  • gwiozdy 

Gdy ktokolwiek zaczyna czytać o tym, czym są wzory łowickie, bardzo szybko trafia na informację o gwiozdach. Są to ponownie wielobarwne formy z motywem roślinnym lub zoomorficznym czy antropomorficznym, które naklejało się na biały krążek papieru o ponownie ząbkowanych brzegach. W tym wypadku nie zawsze była mowa o symetrii. Pojawiały się między kodrami, ale równie często były wykończeniem dla tasiemek. Dla miejskiego odbiorcy zaczęto tworzyć gwiozdy ażurowe.